Δίαιτα για διαβητικούς – Οι σωστές τροφές και ποσότητες...

Με την ανάπτυξη της τεχνολογίας στα φάρμακα και συγκεκριμένα χάρη στη δράση των σύγχρονων ινσουλινών, τα άτομα που έχουν σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή τύπου ΙΙ μπορούν κάλλιστα να ρυθμίζουν τη διατροφή τους κατά τέτοιον τρόπο ώστε, όχι μόνο να μην τρέφονται βαρετά και περιορισμένα, αλλά να διαθέτουν ένα πλούσιο ημερήσιο πρόγραμμα διατροφής το οποίο μάλιστα συνεισφέρει στη σωστή ρύθμιση του διαβήτη.

Η δίαιτα για διαβητικούς που θα παρουσιάσουμε στο παρόν άρθρο του ηλεκτρονικού περιοδικού Δυναμική Γυναίκα δεν αποτελεί ένα ημερήσιο ή εβδομαδιαίο πρόγραμμα διατροφής που προτείνουμε εμείς στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή τύπου ΙΙ, αλλά συνίσταται από αρκετές συμβουλές σχετικές με τη διατροφή των ατόμων αυτών, έτσι όπως ειδικοί διατροφολόγοι και διαβητολόγοι τις προτείνουν.

Τα 3 γνωρίσματα που έχει η δίαιτα για διαβητικούς

Αυτό που χρειάζεται εξ αρχής να γνωρίζουμε είναι ότι η ρύθμιση του σακχαρώδη διαβήτη, πέραν της απαραίτητης φαρμακευτικής αγωγής, περιλαμβάνει επίσης την απώλεια βάρους (δεδομένου ότι στις περισσότερες περιπτώσεις τα άτομα διαθέτουν πλεονάζον βάρος), την υγιεινή διατροφή βάσει των ακόλουθων συμβουλών και τη σωματική άσκηση. Και τα τρία πρέπει να ακολουθούνται, κανένα από τα τρία δεν πρέπει να παραλείπετε εάν επιθυμούμε να ακολουθήσουμε τελικά μία δίαιτα για διαβητικούς και να διατηρήσουμε άψογη την υγεία μας.

Ένας μύθος που πρέπει να… ξεπεράσουμε

Στον κοινό νου, είθισται τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη να κατατάσσονται αμέσως στην κατηγορία εκείνη των ανθρώπων που αποκλείονται από την κατανάλωση υδατανθράκων γενικότερα. Αυτό ίσως να έχει τη βάση του στο παρελθόν, όπου, προτού οι ειδικοί βρουν ότι είναι διαθέσιμη η ινσουλίνη, ίσχυε η διαπίστωση πως το σάκχαρο αυξάνεται μεταγευματικά όταν καταναλώνονται υδατάνθρακες οποιασδήποτε μορφής και είδους. Στις μέρες μας, εντούτοις, υπάρχει η δίαιτα για διαβητικούς, συγκεκριμένες δηλαδή συμβουλές διατροφής, άσκησης και φαρμακοθεραπείας, οι οποίες καθιστούν τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη ικανά να καταναλώνουν και τροφές με υδατάνθρακες, κάτι που θα δούμε αναλυτικότερα ευθύς αμέσως.

 

Κεφάλαιο υδατάνθρακες: Τι λέει η δίαιτα για διαβητικούς για τη συγκεκριμένη ομάδα στοιχείων;

Ως γνωστόν, οι υδατάνθρακες βρίσκονται σε τροφές όπως είναι οι πατάτες, το ρύζι και τα ζυμαρικά, τα φρούτα και τα λαχανικά, το γάλα και φυσικά ή ζάχαρη. Κάθε γραμμάριο υδατάνθρακα προσδίδει στον οργανισμό μας 4 θερμίδες, ενώ κάθε 15 γραμμάρια υδατανθράκων μάς παρέχουν έναν ισοδύναμο υδατάνθρακα, ο οποίος συνιστά το μέτρο μας για να συγκρίνουμε παγκοσμίως την ποσότητα των υδατανθράκων.

Με τα ισοδύναμα του υδατάνθρακα, λοιπόν, ένα άτομο που έχει σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή ΙΙ μπορεί να υπολογίζει με ακρίβεια τη δόση της ινσουλίνης που προσλαμβάνει, την ποσότητα των ημερήσιων γευμάτων του και, το σημαντικότερο ίσως όλων, να μειώνει τα επίπεδα υπεργλυκαιμίας και υπογλυκαιμίας που μπορούν να εμφανιστούν αρκετά συχνά όταν οι υδατάνθρακες δεν είναι σωστά υπολογισμένοι.

Η δίαιτα για διαβητικούς αποτελεί μία διατροφή με σύνθετους υδατάνθρακες που, όταν μετρηθεί το σάκχαρο έπειτα από κάποιο κύριο γεύμα (περίπου 2 ώρες μετά), να βρίσκεται μέχρι το επίπεδο των 140 mg / dl. Πρέπει να επιλέγονται οι σύνθετοι υδατάνθρακες που είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες και δεν είναι επεξεργασμένοι, όπως για παράδειγμα το μαύρο ψωμί ή το πολύσπορο, τα ζυμαρικά ολικής αλέσεως, τα δημητριακά ολικής άλεσης, το ρύζι που είναι μη αποφλοιωμένο.

Όσον αφορά στους απλούς υδατάνθρακες, όπως είναι η ζάχαρη, πράγματι η δίαιτα για διαβητικούς δεν προτείνει την κατανάλωσή τους, ιδίως σε τακτική βάση. Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στην «κρυμμένη» ζάχαρη, στη ζάχαρη δηλαδή που ενδέχεται να υπάρχει σε τρόφιμα (συνήθως τα έτοιμα ή προπαρασκευασμένα) στα οποία δεν είμαστε βέβαιοι ότι μπορεί και να υπάρξει – γι’ αυτό διαβάζουμε προσεκτικά τις ενδείξεις στο εξωτερικό κάθε συσκευασμένου τροφίμου.

9 Βασικές τροφές που περιλαμβάνει η δίαιτα για διαβητικούς

Ονομαστικά, 9 από τις πιο βασικές τροφές που μπορεί ένα άτομο με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή τύπου ΙΙ ή ακόμη και με σακχαρώδη διαβήτη κύησης να τοποθετεί στο εβδομαδιαίο του menu είναι οι εξής:

Οι ντομάτες

Τα όσπρια

Τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως είναι τα ραδίκια, ο μαϊντανός, το σέλινο, το μαρούλι και το σπανάκι

Τα εσπεριδοειδή φρούτα όπως είναι το grapefruit, το πορτοκάλι, το μανταρίνι και το λεμόνι

Τα μούρα (οποιουδήποτε είδους)

Τα δημητριακά ολικής αλέσεως (το επισημάναμε και παραπάνω), όπως είναι το καστανό ρύζι, το πλιγούρι βρώμης, οι νιφάδες από βρώμη, το ψωμί ολικής άλεσης κ.λπ.

Η γλυκοπατάτα

Οι ανάλατοι και άψητοι ξηροί καρποί, όπως είναι τα καρύδια και τα αμύγδαλα

Τα ψάρια που είναι πλούσια σε Ω – 3 λιπαρά οξέα, όπως είναι ο σολομός, το σκουμπρί και η ρέγγα.

Τα 6 «πρέπει» και τα 6 «μη» για την καθημερινή διατροφή ενός διαβητικού

Η δίαιτα για διαβητικούς που, όπως αναφέραμε και προλογικά συνίσταται από διατροφικές συμβουλές που προτείνονται από τους ειδικούς στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή ΙΙ, έχει συγκεκριμένες συμβουλές σχετικά με το τι πρέπει και τι δεν πρέπει να ακολουθούν στη διατροφή τους τα εν λόγω άτομα. Πιο ειδικά:

Πρέπει να:

Προτιμάει τα ωμά λαχανικά, διότι έχουν φυτικές ίνες και καθυστερούν την απορρόφηση της γλυκόζης, γεγονός που σημαίνει πως έπειτα από ένα κυρίως γεύμα δε θα αυξάνεται το σάκχαρό του.

Να τρώει όλα τα φρούτα που του αρέσουν, αλλά να προτιμάει τα άγουρα.

Να μετράει πάντοτε το φαγητό του (μπορεί στην αρχή να φαίνεται κάπως, ωστόσο αμέσως θα αποτελέσει φυσιολογική πραγματικότητα για το άτομο!), σύμφωνα με τις ποσότητες του εξατομικευμένου προγράμματος που θα του χορηγήσει ένας ειδικός.

Να πίνει επαρκή ποσότητα νερού μέσα στην ημέρα του· 0,03 λίτρα νερό ανά κιλό σωματικού βάρους. Έτσι, εάν μιλάμε για ένα άτομο 60 κιλών, η ημερήσια πρόσληψη νερού που πρέπει να κάνει είναι 1,8 λίτρα, ενώ για κάποιον 80 κιλά ανέρχεται στα 2,4 λίτρα νερό απαραιτήτως μέσα στην κάθε ημέρα.

Να χρησιμοποιεί ελεύθερα τα καρυκεύματα που του αρέσουν, όπως είναι η ρίγανη, το κάρυ, ο δυόσμος, ο βασιλικός, το λεμόνι, το ξίδι και ούτω καθεξής, τόσο στα λαχανικά όσο και γενικότερα στα γεύματά του.

Να καταναλώνει τα ζυμαρικά a ldente και σίγουρα όχι βρασμένα πολύ· ακολουθήστε τον ακριβή χρόνο βρασμού που αναγράφεται σε κάθε συσκευασία ή αφαιρέστε ακόμη 1 λεπτό από τον αναγραφόμενο χρόνο.

Μην:

Τρώτε βαριά και λιπαρά γεύματα. Ο ειδικός που παρακολουθεί την πορεία σας μπορεί να σας φτιάξει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα διατροφής στο οποίο ενδεχομένως να είναι εφικτό να συμπεριλάβει κάποιο βαρύ μαγειρευτό ή κάποιο πολύ λιπαρό μεσημεριανό ή βραδινό γεύμα, κάτι που σίγουρα θα σας τονίσει πως πρέπει να συνοδεύεται από πράσινη ωμή σαλάτα, και που σίγουρα θα είναι σχετικά σπάνιο στο διατροφολόγιό σας.

Παραλείπετε γεύματα. Το στομάχι σας πρέπει ανά 3 ώρες περίπου να τροφοδοτείται με κάτι που είναι κατάλληλο για εσάς (παρακάτω θα σας δώσουμε κι ορισμένες εναλλακτικές).

Προσθέτετε ζάχαρη στα γεύματα ή στα ροφήματά σας.

Τρώτε αλμυρά τρόφιμα, είτε πρόκειται για έτοιμα / προπαρασκευασμένα είτε πρόκειται για σπιτικά που έχουν μαγειρευτεί με μπόλικο αλάτι.

Επιλέγετε ροφήματα, ποτά και αναψυκτικά με γλυκαντικές ουσίες, όπως είναι για παράδειγμα οι χυμοί φρούτων (δεν αναφερόμαστε στους φυσικούς) και η σόδα.

Καταναλώνετε τροφές πλούσιες σε κορεσμένα λιπαρά, όπως είναι για παράδειγμα το βούτυρο και το λάδι καρύδας. Στις συσκευασίες αναγράφονται ασφαλώς οι σχετικές ενδείξεις, οπότε επισημαίνουμε ξανά πως πρέπει να τις κοιτάτε.

Δίαιτα για διαβητικούς: Καθημερινές εναλλακτικές που σας προτείνει

Η δίαιτα για διαβητικούς, όπως αναφέραμε δις στο παρόν άρθρο, δεν αποτελεί ένα ακριβές διατροφικό πρόγραμμα, αλλά παρέχει στα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου Ι ή τύπου ΙΙ τους τρόπους και τις συμβουλές που χρειάζεται να γνωρίζουν και να ακολουθούν καθημερινά προκειμένου να ελέγχουν το διαβήτη χωρίς να δυσχεραίνουν… τη γεύση ή τον κορεσμό τους. Πάμε να δούμε ορισμένες εναλλακτικές που σάς προτείνονται από τη δίαιτα για διαβητικούς σχετικά με κάθε ημερήσιο γεύμα σας:

Πρωινό

2 Φρυγανιές ολικής άλεσης με 2 φέτες γαλοπούλα βραστή ή 2 φρυγανιές ολικής άλεσης με ένα τριγωνάκι μαλακό τυρί light που αλείφεται ή 2 φρυγανιές ολικής άλεσης με 1 φέτα τυρί του τοστ άπαχο ή 2 φρυγανιές ολικής άλεσης με 1 φλιτζάνι γάλα με 1,5% λιπαρά ή 60 γραμμάρια δημητριακά ολικής άλεσης με 1 γιαούρτι με χαμηλά λιπαρά. Αναφορικά με τον καφέ, μπορείτε να καταναλώνετε οποιοδήποτε είδος του, όσους θέλετε μέσα στην ημέρα σας, αρκεί να μην εμπεριέχει προσθήκη ζάχαρης, γάλακτος ή μελιού.

Δεκατιανό

1 Φρούτο (π.χ. ένα μήλο, ένα αχλάδι, ένα ροδάκινο, μισή μπανάνα, 2 – 2 βερίκοκα, 12 κεράσια) ή 1 ζελέ ή 2 – 3 κριτσίνια πολύσπορα ή 1 κρέμα άγλυκη.

Μεσημεριανό

100 – 120 Γραμμάρια λευκό κρέας (= στήθος κοτόπουλο ή φιλέτο ψαριού) μαζί με 2 φλιτζάνια ωμή σαλάτα της αρεσκείας σας, 1 φλιτζάνι ζυμαρικά ή ρύζι ή πατάτες (τα μετράτε αφότου βράσουν) και 1 φρούτο έπειτα από την ολοκλήρωση των προηγουμένων.

Απογευματινό

Ό,τι και στο δεκατιανό

Βραδινό

60 – 70 Γραμμάρια από το μεσημεριανό φαγητό (κοτόπουλο ή ψάρι) μαζί με 2 φλιτζάνια ωμή σαλάτα της αρεσκείας σας ή 1 φλιτζάνι βρασμένα λαχανικά που σας αρέσουν, 1 βραστή πατάτα ή 1 φλιτζάνι ζυμαρικά ολικής άλεσης βρασμένα ή 1 φλιτζάνι πουρέ ή μισό φλιτζάνι ρύζι (μετράτε τις ποσότητες αφότου είναι μαγειρεμένα) και τέλος 1 φρούτο (προσοχή η μπανάνα από μόνη της ισοδυναμεί με 2 φρούτα άρα τρώτε τη μισή).

Μην ξεχνάτε πως η δίαιτα για διαβητικούς, εκτός της ισορροπημένες και προσεγμένης καθημερινής διατροφής, συνιστά ανεπιφύλακτα (για την ακρίβεια – συνιστά υποχρεωτικά) την τουλάχιστον τρίωρη εβδομαδιαία εκγύμναση. Μπορείτε να επιλέξετε οποιαδήποτε δραστηριότητα σας ευχαριστεί περισσότερο (χορός, κολύμβηση, ποδηλασία, περπάτημα, τρέξιμο, γυμναστήριο κ.ο.κ.) και να ασκήστε συνολικά τουλάχιστον 3 ώρες την εβδομάδα.