Τι είναι η σεροτονίνη;
Η σεροτονίνη είναι χημική ουσία του εγκεφάλου και αποτελεί ένα νευροδιαβιβαστή. Οι νευροδιαβιβαστές ελέγχουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου, ρυθμίζοντας την ηλεκτρική δραστηριότητα των εγκεφαλικών κυττάρων (των νευρώνων). Η σεροτονίνη και άλλες χημικές ουσίες του εγκεφάλου λειτουργούν ως φωτεινοί σηματοδότες, επιτρέποντας σε ηλεκτρικές ώσεις να περνούν από το ένα εγκεφαλικό κύτταρο στο άλλο την κατάλληλη στιγμή. Η σεροτονίνη λειτουργεί σαν κόκκινο φανάρι, ενώ μια άλλη χημική ουσία του εγκεφάλου, η αδρεναλίνη, λειτουργεί σαν πράσινο φανάρι.
Πώς σχετίζεται η σεροτονίνη με τις ημικρανίες;
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι διαταραχές στην εγκεφαλική λειτουργία που σχετίζονται με την έναρξη μιας κρίσης ημικρανίας, μπορεί να συνδέονται με κάποια ανωμαλία στη λειτουργία της σεροτονίνης. Ωστόσο, διαφωνούν ως προς το ποιο μέρος του εγκεφάλου εμπλέκεται στη διαδικασία που προκαλεί ημικρανία, καθώς και για τον ακριβή ρόλο της σεροτονίνης. Πάντως, γνωρίζουμε ότι τα πιο αποτελεσματικά φάρμακα για τις ημικρανίες είναι φάρμακα σεροτονίνης που επηρεάζουν τους υποδοχείς σεροτονίνης (δομές στην επιφάνεια του κυττάρου, όπου προσκολλάται η σεροτονίνη).
Έχω διαβάσει ότι οι ημικρανίες είναι το αποτέλεσμα αλλαγών στα αιμοφόρα αγγεία. Είναι αλήθεια;
Στο παρελθόν είχε διατυπωθεί η άποψη ότι αιτία της ημικρανίας ήταν οι αλλαγές στο μέγεθος των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου. Η συστολή των αγγείων -που προκαλούσε περιορισμό στη ροή του αίματος στον εγκέφαλο-θεωρείτο ότι προκαλούσε τα συμπτώματα ή την αύρα, που κάποιες φορές προηγούνται μιας κρίσης ημικρανίας. Σήμερα, όμως, γνωρίζουμε ότι η διαδικασία είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Ποια είναι η σύγχρονη θεωρία για την αιτία της ημικρανίας;
Μια από τις σύγχρονες θεωρίες υποστηρίζει ότι τα νεύρα στο στέλεχος του εγκεφάλου που ελέγχονται από τη σεροτονίνη, ενεργοποιούν τους υποδοχείς ή «διακόπτες» στα αιμοφόρα αγγεία. Το στέλεχος του εγκεφάλου συνδέει τον εγκέφαλο με το νωτιαίο μυελό. Περιλαμβάνει επίσης το σύστημα ελέγχου του πόνου, το σύστημα ελέγχου του ύπνου, το σύστημα ισορροπίας και το κέντρο για τον εμετό. Η ενεργοποίηση νεύρων στο στέλεχος προκαλεί έκκριση υγρών και χημικών ουσιών από τα αιμοφόρα αγγεία, και στη συνέχεια πονοκέφαλο. Η θεωρία αυτή ονομάζεται θεωρία Παραγωγής του Εγκεφαλικού Στελέχους (Brain Stem Generator – BSG).
Η θεωρία BSG εξηγεί τα πάντα σχετικά με την ημικρανία
To πρόβλημα με αυτήν τη θεωρία είναι ότι δεν εξηγεί τα υπόλοιπα συμπτώματα των ημικρανιών εκτός του πονοκεφάλου, ούτε γιατί ορισμένοι περιβαλλοντικοί παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν ημικρανία. Μια άλλη θεωρία λέει ότι η ημικρανία προέρχεται από μια ανωμαλία στον τρόπο λειτουργίας των κυττάρων στο εγκεφαλικό στέλεχος, τον υποθάλαμο (ένα μέρος του εγκεφάλου που ελέγχει τις αυτόματες σωματικές διαδικασίες) και άλλες περιοχές του εγκεφάλου. Αυτή η θεωρία βασίζεται στην παρατήρηση ότι τα εγκεφαλικά κύτταρα όσων πάσχουν από ημικρανία είναι υπερδιεγερτικά (δηλαδή αντιδρούν πολύ έντονα στον ερεθισμό). Δεν είναι ακόμα γνωστό κατά πόσο αυτή η υπερδιεγερτικότητα προκαλείται από κάποιο πρόβλημα σχετικό με τη σεροτονίνη ή αν οφείλεται σε γενετικές διαφορές των ίδιων των εγκεφαλικών κυττάρων.
Θα μπορούσε η αιτία των ημικρανιών να εξηγείται από τον συνδυασμό όλων των θεωριών;
Ναι, είναι πιθανό ότι μη φυσιολογικά επίπεδα σεροτονίνης προκαλούν υπερδιεγερτικότητα στα εγκεφαλικά κύτταρα, κάτι που με τη σειρά του οδηγεί το στέλεχος του εγκεφάλου στην πρόκληση πονοκεφάλου. Καθώς η τεχνολογία μάς δίνει όλο και πιο προηγμένους τρόπους για να μελετήσουμε τη χημεία των εγκεφαλικών κυττάρων, θα είμαστε σε θέση να κατανοήσουμε καλύτερα πώς συμβαίνει μια κρίση ημικρανίας και πώς κληρονομείται η πάθηση.
Πώς προκαλεί τα συμπτώματα στις ημικρανίες η μη φυσιολογική εγκεφαλική λειτουργία;
Η διαταραχή της λειτουργίας των εγκεφαλικών κυττάρων δημιουργεί ένα κύμα ηλεκτρικής δραστηριότητας κατά μήκος του εγκεφάλου, και προκαλεί τα συμπτώματα της ημικρανίας. Όπως στο ντόμινο, το ένα σύστημα «βραχυκυκλώνει» το επόμενο.
Πώς με βοηθάει στη θεραπεία της ημικρανίας η γνώση των αιτίων της πάθησης μου;
Όταν γνωρίζουμε τι προκαλεί την ημικρανία, κατανοούμε καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο το πρόγραμμα θεραπείας μάς βοηθάει να ελέγξουμε τις κρίσεις ημικρανίας. Όταν γνωρίζουμε ότι μη φυσιολογικά επίπεδα στη σεροτονίνη και υπερδιεγερμένα εγκεφαλικά κύτταρα είναι πιθανοί παράγοντες της ημικρανίας, θα καταλάβουμε γιατί ο γιατρός συνιστά κάποιες θεραπείες και συγκεκριμένες αλλαγές στον τρόπο ζωής. Για παράδειγμα, μπορεί να δοθεί φαρμακευτική αγωγή που επηρεάζει τα επίπεδα σεροτονίνης ή να ζητηθεί περιορισμός της έντασης της σωματικής άσκησης προκειμένου να μειωθεί η υπερδιεγερτικότητα των εγκεφαλικών κυττάρων. Δείτε περισσότερα για τη θεραπεία.
Τι να κάνω με όσους δεν καταλαβαίνουν την πάθηση μου;
Όσοι πάσχουν από ημικρανίες, αντιλαμβάνονται μερικές φορές ότι η οικογένεια, οι φίλοι ή οι συνεργάτες τους δεν κατανοούν την πάθηση τους και θεωρούν ότι παραπονούνται υπερβολικά για «φυσιολογικούς» πονοκεφάλους. Εάν γνωρίζετε τις αιτίες της ημικρανίας, μπορείτε να μοιραστείτε αυτές τις πληροφορίες με τους άλλους και να τους κάνετε να κατανοήσουν την ασθένεια σας.
Όσοι πάσχουν από ημικρανίες έχουν όλοι τα ίδια συμπτώματα;
Μια σειρά από συμπτώματα εμφανίζεται κατά τη διάρκεια μιας κρίσης ημικρανίας και μάλιστα με συγκεκριμένη ακολουθία. Ωστόσο, δεν εμφανίζουν όλοι τα ίδια συμπτώματα, ενώ αυτά μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο και από κρίση σε κρίση. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε ότι μια κρίση ημικρανίας αποτελείται στην πραγματικότητα από μια ακολουθία συμπτωμάτων, καθώς τότε μπορούμε να αντιληφθούμε ότι η ημικρανία δεν είναι απλώς ένας έντονος πονοκέφαλος. Η ακολουθία των συμπτωμάτων -όπως περιγράφεται- έχει 3-4 διαφορετικές αλλά επικαλυπτόμενες φάσεις: την προειδοποιητική (γνωστή και ως πρόδρομη φάση), την αύρα (όπου υπάρχει), τον πονοκέφαλο και τη φάση μετά την κρίση.
Η αρχική φάση. Εμφανίζεται δυσκοιλιότητα, κόπωση, ευερεθιστότητα, πρήξιμο χεριών και ποδιών, «αυξημένη συχνότητα χασμουρητού, καταθλιπτική διάθεση και δυσκολία συγκέντρωσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου